Nood breekt wet?

Nu de Brexitdatum van 29 maart steeds dichterbij komt en de kansen op een goed geregeld vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU steeds kleiner lijken te worden, krijgen Nederlanders in Groot-Brittannië, maar ook Britten in Nederland, het heet onder de voeten. Tot nu toe gaf het vrij verkeer van personen en goederen in de EU hen vrij veel zekerheid over hun leven aan de andere kant van de Noordzee. Wonen, werken, studeren in een ander EU-land is relatief makkelijk mogelijk. Maar als je land ineens de EU verlaat, zijn ook die zekerheden ineens niet meer zo zeker.

De allermakkelijkste oplossing om die zekerheid alsnog te krijgen is: de nationaliteit van je woonland aannemen. Veel Britten in Nederland en veel Nederlanders in Groot-Brittannië komen daarvoor in aanmerking, maar Nederland verlangt daarbij in veel gevallen, dat ze van hun bestaande nationaliteit afstand doen. Dat is dan weer een heel grote stap, die veel mensen -begrijpelijk- niet of slechts schoorvoetend willen zetten. Immers, de weg terug naar je moederland wordt dan ineens heel lastig. Natuurlijk kun je als Britse toerist prima Nederland bezoeken. Maar als je langer of zelfs definitief terug wilt naar Nederland, ben je als Brit straks een immigrant uit een niet-EU-land en moet je door de complete mallemolen van de Nederlandse Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Je bent immers geen Nederlander meer en dat je ooit Nederlander geweest bent, interesseert de IND bitter weinig. U bent een vreemd’ling zeker, die verdwaald is zeker, ‘k zal eens even vragen naar uw naam, paspoort, kleur ogen en nog véél meer voordat u verder op de Nederlandse deur mag kloppen.

Daarom heeft D66 een voorstel voor een noodwet ingediend, die het bij een Brexit mogelijk maakt om voor de betroffenen een dubbele, Brits-Nederlandse, nationaliteit aan te houden. En nu verwacht u van mij hieronder waarschijnlijk een pleidooi voor die noodwet. Want u kent mij als een fervent voorstander van dubbele nationaliteiten.

Maar nee, ik ben eigenlijk faliekant tegen die noodwet.

Natuurlijk zou het voor de betroffene Britten en Nederlanders mogelijk moeten zijn om een dubbele nationaliteit te hebben. Maar via een noodwet? “Een unieke situatie die om unieke maatregelen vraagt”, beargumenteert D66 de wet. Maar is het dan werkelijk een unieke situatie? Kom nou. Over de hele wereld wonen Nederlanders in landen, waar het politieke klimaat en de relatie met de EU en Nederland telkens weer verandert. Landen die vaak veel moeizamere verhoudingen met Nederland hebben dan een Groot-Brittannië na een Brexit. Dat brengt voor veel van die Nederlanders fundamentele onzekerheden over wonen, werken, studeren. Je verblijfsvergunning in Kakofonistan, Achteraffistan of Afgelegerije moeten verlengen en dan maar weer hopen dat er niet ineens een andere politieke wind waait waardoor je ineens je biezen zou moeten pakken – het liefst leef je zonder een dergelijke onzekerheid. En de makkelijkste oplossing is vaak een kakofonische pas, het achteraffistaanse inburgeringsexamen afleggen of de nationaliteit van Afgelegerije aannemen. Maar ja, die ellendige Rijkswet op het Nederlanderschap vol negentiende-eeuwse zwaargereformeerde spruitjeslucht…

Nee, Brexit is géén unieke situatie. Brexit speelt zich alleen heel dicht bij Nederland af en staat daarom vol in de Nederlandse schijnwerpers. Als de nieuwe dictator van Kakofonistan alle banden met Nederland verbreekt omdat hij toevallig niet van oranje houdt, heeft dat voor de Nederlanders aldaar precies dezelfde gevolgen als Brexit voor de Nederlanders aan de overkant van de Noordzee. Maar een Achteraffexit valt niet zo op dus sluimert de Nederlandse politiek rustig verder.

Nee, er zou dus géén noodwet moeten komen. Brexit zou de ogen van – met name de confessionele en de rechtse – Nederlandse politiek moeten openen. Wat nu voor de Nederlanders in Groot-Brittannië bittere werkelijkheid dreigt te worden, willen veel Nederlanders over de hele planeet graag voorkomen door een dubbele nationaliteit. Er is geen “unieke situatie”. Er moet een algemene wetswijziging komen die de zekerheden van Nederlanders in het buitenland beter regelt door het toestaan van een dubbele nationaliteit.

Advertenties

Sneeuw

De afgelopen dagen kreeg ik van diverse familieleden de vraag, of alles wel goed met ons is en of we geen last van de sneeuw hebben. Het lijkt erop dat de Nederlandse nieuwskanalen verkondigen, dat heel Zwitserland ingesneeuwd is.

Heel Zwitserland? Nee…
Veel meer dan alleen een klein dorpje heeft weinig last van de weersomstandigheden. Daar waar de meeste Zwitsers wonen, in het Mittelland, ligt op dit moment nauwelijks of geen sneeuw. Het is er zogezegd net zulk rotweer als in Nederland.
Sneeuw ligt er wel in de bergen. Rond Kerst en Oud en Nieuw konden we heerlijk skiën op ons vertrouwde vakantieadres in Wallis. Ook daar hadden we dus geen last, maar juist plezier van de sneeuw. Er lag dan ook maar een centimeter of vijftig.

In het oosten van het land en in Oostenrijk en Beieren is de situatie anders. Daar is de afgelopen weken werkelijk heel veel sneeuw gevallen en de gevolgen daarvan heeft u in de nieuwsberichten kunnen zien.

Sinds gisterenavond vallen er overal in de bergen grote hoeveelheden sneeuw en sinds gisterenavond zorgt dat ook voor grotere problemen. Zo meldt de Rhätische Bahn, de spoorwegmaatschappij van het kanton Graubünden, dat het treinverkeer tussen Davos en Filisur, aan de noordkant van de Albulapas, richting Oberalppas, tussen Sagliains en Pontresina en tussen Chur en Arosa onderbroken is vanwege grote hoeveelheden sneeuw en/of lawinegevaar. Het anders zo mondaine St. Moritz is op dit moment vanuit Zwitserland niet per trein te bereiken. Normaalgesproken weet de Rhätische Bahn wel raad met sneeuw, dus er is daar écht wat aan de hand.

Ook op veel andere plekken is het weg- en/of treinverkeer vanwege sneeuw en/of lawinegevaar onderbroken. Ons wintersportvakantiedorpje is op dit moment van de buitenwereld afgesloten.

Overigens is dat nu ook weer niet zo heel ongebruikelijk. In de tien jaar dat we er nu komen ben ik zeker drie keer een paar dagen “ingesneeuwd” geweest. Dat klinkt dramatisch, maar is het niet. De dorpssupermarkt heeft een extra grote voorraadruimte voor dit soort situaties. Het is door de vele sneeuw en door het ontbreken van autoverkeer heel stil in het dorp. En de sneeuw is een prachtig fotomotief. Je mag alleen het dorp niet uit. En ook skiën kun je maar beter even uitstellen. Dat duurt meestal een paar dagen. In die dagen kijken de lawinedeskundigen naar de gevaarlijke punten en laten de sneeuw daar met gecontroleerde explosies naar beneden komen. Daarna gaan wegen en spoorlijnen veelal weer open.

De dorpen zelf zijn safe. Ze zijn vaak al oeroud en gebouwd op de plekken die zelden of nooit door lawines bedreigd worden. En in de moderne tijd zijn er diverse installaties gebouwd die de kans op een lawine in het dorp tot vrijwel nul terugbrengen. Het grootste risico is de elektriciteit. Als die uitvalt – bijvoorbeeld doordat een hoogspanningsmast het loodje legt – wordt het al gauw koud en ongemakkelijk.

Passieve vertalingen

Nederlands en Duits zijn talen die erg op elkaar lijken. Maar schijn bedriegt. Er zijn heel veel kleine verschillen waar zowel mens als machine het niet altijd even makkelijk mee hebben. Mocht u meer willen weten over de valkuilen tussen Duits en Nederlands waar ik als mens ingekukeld ben, dan moet u eens een borrel komen drinken. Vandaag kwam ik een leuke valkuil tegen waar Google met blote voeten was ingetrapt. Ik las een Google-recensie van een instelling die in het Duits was geschreven. De recensent was erg tevreden en meldde “Sehr nette Leute. Man wird freundlich bedient.” Google stond er – zulks aanvankelijk tegen mijn wil – op om dit voor mij te vertalen. Toen was het alsnog leuk dat Google aan het werk ging. Het resultaat van deze arbeid: “Zeer aardige mensen. Je wordt vriendelijk geserveerd.”

Eet u smakelijk.

En toen waren er nog maar twee

Gisteren keurde het parlement in Noorwegen een nieuwe nationaliteitswet goed. De oude wet, uit 1888, was nodig aan vernieuwing toe, aldus Ove Trellevik van de conservatieve partij. Het goede nieuws: in de nieuwe wet zal het de Noren voortaan worden toegestaan om naast de Noorse nationaliteit ook een andere nationaliteit te hebben. Het gaat nog even duren voordat dat alles in de praktijk geregeld is – zo moet Noorwegen een deel van het Verdrag van Straatsburg uit 1963 opzeggen – maar dan kan Noorwegen zich aansluiten bij de rij West-Europese landen die in de laatste jaren de strikte beperkingen aan dubbele nationaliteit hebben opgeheven, zoals Denemarken, Duitsland en België.

En toen waren er dus nog maar twee West-Europese landen die dubbele nationaliteit in principe afwijzen: Nederland en Oostenrijk. Het wordt, na het besluit van het Noorse parlement van gisteren, nog duidelijker dat die twee landen een achterhoedegevecht aan het voeren zijn.

Ook in Nederland denkt de regering aan een aanpassing van het nationaliteitsrecht. De nieuwe wet dreigt echter een moeizaam compromis te worden tussen liberalen (die in hun hart veelal voor het toelaten van dubbele nationaliteiten zijn, maar voorzover ze aan de rechterkant van het politieke spectrum opereren ook bang zijn dat de PVV met hun stemmen aan de haal gaat) en de confessionelen, die onder aanvoering van de heer Buma nog steeds van mening zijn dat een dubbele nationaliteit ook tot een loyaliteitsconflict voert.

Dat laatste is in principe waar. Dat gedachtegoed komt uit de jaren ’50 en ’60, toen de hele wereld elkaar nog wantrouwend aankeek en er koude oorlogen gevoerd werden. Maar de wereld is inmiddels ingrijpend veranderd. Ze is internationaler geworden, en dat maakt dat er steeds meer mensen zijn die belang hebben bij het kunnen hebben van meerdere nationaliteiten. Tegelijkertijd is het inzicht gekomen dat je eventuele loyaliteitsproblemen ook anders kunt oplossen. Terroristen en zware misdadigers met kun je ook al onder de huidige wetgeving de Nederlandse nationaliteit afnemen – aangenomen dat ze dan nog een andere nationaliteit overhouden.

Bloot!

In Amerika zijn ze preuts. Als je daar een klein stukje bloot laat zien is men op zijn minst “disappointed”, als je niet al meteen een proces aan je broek krijgt.

Maar preutsheid in Zwitserland bestaat ook en wel vrijwel direct om de hoek, in het ziekenhuis van Olten. Nu, je zou verwachten dat ze in een ziekenhuis wel wat gewend zijn. Dat zal voor het personeel inderdaad wel zo zijn. Maar blijkbaar niet voor de president van de Raad van Commissarisen van de Solothuner Spitäler. Op last van deze dame moeten diverse kunstwerken van de Oltense kunstenaar Jörg Binz vanwege “bloot” uit het ziekenhuis verwijderd worden.

Binz heeft inmiddels te kennen gegeven dat wat hem betreft al zijn werken nu uit het ziekenhuis verdwijnen.

Blijft de vraag: heeft de president van de Raad van Commissarisen, die een vorstelijk honorarium geniet uit kantonale belastingen en ziekenfondspremies, niets beters te doen dan te bepalen welke kunstwerken wel en niet in het Oltense ziekenhuis mogen worden tentoongesteld?

Hoe open zijn onze politici?

Politici hebben het graag over transparantie en openheid. De burger heeft het recht om dit en dit en dat en dat te weten! Dat is in Zwitserland niet anders dan in Nederland. En zo konden wij de afgelopen maanden in de krant lezen, dat de leden van het parlement van ons kanton oppassende lieden zijn, die elke frank omdraaien en goed in de gaten houden of de burger niet ergens financieel beentje gelicht wordt.

Neem nu het voorbeeld van de CAO voor de leraren. Het afsluiten van die CAO kost geld. Er moet immers veel onderhandeld worden – polderen op hoog niveau, daar zijn ze hier goed in. Die kosten worden deels door de vakbonden gedragen. Ben je geen lid van een vakbond, dan betaal je 5 frank in de maand als bijdrage aan dit proces. Onze dames en heren politici wilden wel eens weten of die 5 frank inderdaad gebruikt werd waarvoor ze bedoeld was. Diverse interpellaties in het kantonale parlement zorgden ervoor dat de onderste steen boven kwam en de burger rustig kon gaan slapen, in het volste vertrouwen dat het kantonsparlement alles in het snotje houdt.

Of kijk eens naar de salarissen van de chef-artsen in de ziekenhuizen. Die zijn hoog. Dat zijn ze overal. Maar hoe hoog? Hoeveel moet de burger betalen (via de belastingen en dan ook nog eens via de ziektekostenverzekering) aan de luxe villa’s van de weliswaar hardwerkende maar toch ook uitermate goed betaalde medici? Ook daar geldt: het kantonsparlement haalde de onderste steen boven.

Het spreekt dan ook vanzelf dat ik met plezier en ijver mijn eigen financiële situatie aan het kanton openleg via de belastingaangifte. Of toch niet?

Nee, toch niet. Want afgelopen week werd de dames en heren politici gevraagd, om inzage te geven in de wijze waarop hun eigen partijen gefinancierd worden. Na de discussie over de “Füüfliber” voor de vakbonden en de lonen van de artsen zou je zeggen: een bagatel. Niets is minder waar. Zes pagina’s lang was het verweer van de politiek tegen het opstellen van een lijst van hun belangrijkste (want het ging alleen om donaties van 10.000 franken per jaar of meer) donateurs. Te veel werk. Zinloos, want er is geen landelijke regeling. Schadelijk, want men was bang, bepaalde sponsoren kwijt te raken als ze met naam en toenaam bekend werden. Een enorme jeremiade dus.

Stelt u zich toch eens voor, dat u uw belastingaangifte oningevuld zou retourneren met als argumenten “te veel werk”, “zinloos, want de belastingen zijn toch van kanton tot kanton verschillend” en “ik ben bang, dat ik minder loon krijg als ik openlijk zeg wie mijn werkgever is”.

Nasi, bami of zwitser-rijst?

U leest de laatste tijd wat minder nieuwe berichtjes van mij. Dat komt niet alleen doordat ik inmiddels twee kinderen heb die mij vermaken. Want zo vreselijk veel gebeurt er in Zwitserland namelijk niet. Laat ik u deelgenoot maken van de belangrijkste berichten uit de ochtendkrant van vandaag.

De grootste kop op de voorpagina meldt, dat het onderzoekers gelukt is om rijst te laten groeien ten noorden van de Alpen. In het Mittelland oftewel ongeveer voor onze deur. Het klimaat zou hier inmiddels te vergelijken zijn met dat in de Po-delta van 20 jaar geleden. Uw afhaalchinees gaat binnenkort dus vragen, of u nasi, bami of zwitser-rijst bij uw babi pangang wilt. Het is maar dat u het weet.

Eén van de plekken waar voor Zwitserse begrippen wel veel gebeurt is het stadje Moutier. Dat ligt in kanton Bern maar een deel van de bevolking wil graag bij kanton Jura horen. Daarover is afgelopen zomer een referendum gehouden, waarin besloten werd, dat Moutier inderdaad naar Jura mag. Totdat vandaag bekend werd gemaakt, dat het resultaat van het referendum ongeldig wordt verklaard. Een aantal politici zou ontoelaatbare propaganda hebben gemaakt, zo heeft stadhouder Stéphanie Niederhauser bekendgemaakt. Bovendien zouden 19 inwoners van Moutier deelgenomen hebben aan het referendum terwijl ze elders belasting betaalden, verhuisden kort voor het referendum 35 mensen “op papier” naar Moutier met als schijnbaar enige motief het kunnen deelnemen aan dit referendum en waren negen andere personen op de kieslijst op het moment van het referendum overleden. Voeg dat bij het feit, dat de discussie over het kanton waar Moutier bij zou moeten horen, één van de lichtst ontvlambare in Zwitserland is en u zult begrijpen dat de berichtgeving over dit onderwerp niet alleen een deel van pagina één, maar ook vrijwel de volledige pagina’s 2 en 3 vulde. Stadhouder Niederhauser zal haar oordeel waarschijnlijk nog meermaals moeten toelichten en verdedigen – beweren, dat een Zwitsers referendum ongeldig moet worden verklaard omdat er onregelmatigheden bij de stemming hebben plaatsgevonden is ongeveer hetzelfde als de paus ervan beschuldigen dat hij gereformeerd geworden is.

Ook in de rest van de krant is veel te lezen over verkiezingen en referenda. Natuurlijk ook over de tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten, waarbij ik slechts kan opmerken dat trumpieren in het Walliser dialect “vergissen” betekent. En natuurlijk is er veel te lezen over de referenda van 25 november. De boeren willen subsidie als ze beloven de horens aan hun vee te laten zitten, de staat wil meer mogelijkheden krijgen om mogelijke fraudeurs bij de sociale voorzieningen op te sporen en de SVP wil dat Zwitserland zich minder aantrekt van internationale verdragen die het land heeft afgesloten – een soort “eigen volk eerst”-referendum. Dat laatste referendum is ook het spannendste. De SVP (zeg maar het Zwitserse aftreksel van de Nederlandse PVV) wil bij discussies over vluchtelingen en buitenlanders geen last hebben van vervelende internationale regels rondom mensenrechten, zoals de Europese mensenrechtenconventie. En heeft daarom bedacht, dat de Zwitserse rechtspraak boven de internationale rechtspraak (van bijvoorbeeld het Europese Hof voor de Mensenrechten) moet worden gesteld. Dat het aannemen van dit referendum een zware wissel gaat trekken op in het buitenland zeer gewaardeerde Zwitserse eigenschappen als betrouwbaarheid, neutraliteit en vreedzaamheid, lijkt de SVP in haar referendumwoede te zijn ontgaan. Ik hoop dat ze het “NEIN” op mijn stembriefje zullen lezen.

Helbanië of Kosovetië?

Het wereldkampioenschap voetbal is voor Zwitserland al weer voorbij. Naast voetbalhoogte- en -dieptepunten was er ook een opvallend politiek statement van de topspelers Xhaka en Shaqiri. Zij hebben niet alleen de Zwitserse maar ook de Kosovaarse nationaliteit en in de wedstrijd tegen Servië – voor Kosovaren een zwaarbeladen match – vormden de heren na doelpunten met hun handen de “dubbele adelaar”, die een belangrijk nationaal symbool voor Kosovo en Albanië is. Servië was gepikeerd, er volgde een protest en Xhaka en Shaqiri kregen een – gezien het salaris van deze heren – bescheiden boete van een paar duizend Zwitserse franken.

Nu krijgt de zaak nog een Zwitsers staartje. De secretaris-generaal van de Zwitserse voetbalfederatie, Alex Miescher, stelt nu namelijk de dubbele nationaliteit ter discussie. Hij heeft duidelijk geen zin in nog meer “dubbele adelaar”-affaires.

Miescher trapt daarbij tegen het zere been van het grootste deel van het Zwitserse voetbalelftal, want de meerderheid heeft daar nog een of meer andere nationaliteiten naast de Zwitserse. Het wereldkampioenschap voetbal zou er voor Zwitserland heel anders hebben uitgezien als het Zwitserse team geen spelers met een dubbele nationaliteit zou mogen hebben.

Maar Miescher wordt bovendien teruggefloten. Om te beginnen door zijn eigen partij, de liberale FDP (enigszins vergelijkbaar met de Nederlandse VVD). Een FDP-lid van de Nationalrat, de Zwitserse Tweede Kamer, legt het duidelijk uit: Immigranten kiezen uit heel pragmatische reden voor de Zwitserse nationaliteit. Het maakt het makkelijker een huis, een baan en een stageplek voor hun kinderen te vinden. Het is daarbij haast onmenselijk, als je je daarvoor bij je vroegere Heimat moet afmelden.

Nog opvallender is het standpunt van de normaalgesproken uitermate buitenlanderonvriendelijke SVP. Peter Keller, Nationalrat-lid voor de SVP zegt, dat veel immigranten “betere en bewustere” Zwitsers zijn dan sommige “Hubers” en “Müllers”. Die laatste uitspraak laat ik natuurlijk voor zijn rekening. Maar als zelfs de SVP weinig problemen met dubbele nationaliteiten heeft, zou je toch mogen verwachten dat het moderne Nederland zo langzamerhand ook de bezwaren tegen de dubbele nationalteit opgeeft en de Rijkswet op het Nederlanderschap eindelijk eens aanpast.

“Dicke Post” voor de Post

De post heeft in Zwitserland een lange geschiedenis als het gaat om openbaar vervoer. Al sinds mensenheugenis vervoerden de postkoetsen niet alleen post, maar ook reizigers. De beelden van postkoetsen op de Zwitserse paswegen zijn legendarisch. Elke Zwitser kent de drieklank van de posthoorn: tüüüü-taaaa-toooo. De postkoetsen zijn inmiddels door bussen vervangen, maar worden nog altijd voor een belangrijk deel door de posterijen geëxploiteerd. De bekende gele bussen worden Postauto, of in het dialect soms ook wel liefkozend Posschi genoemd. Ze hebben nog altijd een drietonige hoorn, zodat ze hun komst ook om de hoek van een haarspeldbocht aan het tegemoetkomend verkeer kunnen aankondigen. En ook vandaag de dag is het mogelijk om een rit met een Postauto over de grote Alpenpasroutes te maken.

Maar het is vandaag geen goede dag om de loftrompet over de Postauto te blazen. Het bedrijf staat al een paar maanden onder grote druk. Bij een revisie van de boekhouding is gebleken dat er jarenlang met de cijfers gesjoemeld is, waardoor het OV-bedrijf in elk geval tussen 2007 en 2015 ongeveer 78 miljoen franken onterechte subsidies heeft gekregen. Vandaag presenteerde de Raad van Commissarissen van de posterijen een rapport over wat er voorgevallen is. Het is een schandaal van ongekende omvang in het anders toch zo goed bekend staande Zwitserse openbaar vervoer.

Net als in Nederland wordt ook in Zwitserland veel openbaar vervoer gesubsidieerd door de overheid. De vervoerder, bijvoorbeeld Postauto, stelt daarvoor elke twee jaar een offerte op. Het gebudgetteerde verlies wordt door de overheid als subsidie bijgepast. Als na afloop blijkt dat het verlies groter is dan gebudgetteerd, dan moet de vervoerder dat verlies dragen. Is het verlies kleiner, dan mag de vervoerder een deel ervan als winst opstrijken, maar het grootste deel moet het in een fonds steken om latere verliezen op te kunnen vangen. En natuurlijk wordt er bij de volgende offerte ook gekeken naar het laatste verlies. De overheden controleren de boeken van de vervoerders regelmatig om te kijken of alles wel eerlijk afgerekend wordt.

Postauto heeft, zo bleek al een paar maanden geleden, gesjoemeld met de cijfers. Toen de verliezen kleiner bleken dan was gebudgetteerd, werd de boekhouding aangevuld met extra kosten vanuit andere bedrijfsonderdelen. Zo kon de schijn hooggehouden worden, dat de (te) hoge subsidies terecht waren en ook in de volgende jaren weer betaald moesten worden. Het ging daarbij niet om kleinigheden: ieder jaar opnieuw werden na het einde van het jaar duizenden “correctieboekingen” gemaakt om ervoor te zorgen dat de cijfers er slechter uitzagen dan ze in werkelijkheid waren.

Vandaag presenteerden de posterijen de resultaten van hun eigen onderzoek naar de fraude. Al aan de vooravond van deze presentatie maakte de hoogste baas van de posterijen bekend, dat ze vanwege de fraude haar ontslag had ingediend. Vandaag bleek, dat dat niet helemaal vrijwillig is gebeurd: de Raad van Commissarissen had dinsdag al laten weten, dat er onvoldoende vertrouwen is om de samenwerking met haar voort te zetten. Hoewel de fraude al lang voor haar aantreden begonnen was, wordt haar verweten dat ze onvoldoende controle heeft uitgeoefend, terwijl ze voldoende aanwijzingen moet hebben gehad van de illustere praktijken.

Vandaag werd ook bekend dat de complete directie van Postauto bekend was met de oplichting en daarom ontslagen is. Ook de vicevoorzitter van de Raad van Commissarissen heeft zijn biezen gepakt.

Het vermoeden bestaat, dat de fraude niet sinds 2007, maar zelfs al sinds het einde van de vorige eeuw heeft plaatsgevonden. Werden de subsidies aanvankelijk hoog gehouden door duizenden kleine “correctieboekingen” – in de laatste jaren werd er zelfs een speciale bedrijfsconstructie opgetuigd om te zorgen dat die boekingen niet meer nodig waren.

Het laatste woord is dan ook nog niet gesproken over de affaire. En hoewel er geen vermoedens zijn, dat de betrokkenen persoonlijk voordeel van de affaire gehad hebben, loopt er inmiddels wel een strafrechtelijk onderzoek tegen hen. De eigenaar van de post, de Zwitserse staat, heeft inmiddels bekendgemaakt dat er over de nog niet afgesloten boekjaren 2017 en 2018 geen volledige decharge verleend zal worden.

Maar de belangrijkste vraag is toch wel: hoe is het mogelijk, dat een dergelijke fraude minstens 10 jaar ongemerkt kon plaatsvinden. Op die vraag gaf minister Leuthard, die daarvoor verantwoordelijk is, vanmiddag tijdens een persconferentie geen helder antwoord. Ze kondigde een onderzoek aan naar de noodzaak van verbeteringen binnen het ambtenarenapparaat. Ook was ze van mening, dat de wet die de subsidies in het openbaar vervoer regelt, gereviseerd dient te worden. De Raad van Commissarissen en de eigenaren van de Zwitserse post (dat is de ministerraad zelf) pleitte ze vrij van alle schuld. Toen ze gevraagd werd naar haar eigen plannen om zich terug te trekken als minister, antwoordde ze pinnig: “Sie dürfen weiter spekulieren.”

De directeur van de eidgenössische Finanzverwaltung, die de sjoemelpraktijken van Postauto jarenlang niet opmerkte, zegt, dat er sprake is geweest van een jarenlange collectieve menselijke fout bij de controle van de boekhouding.

Loyaliteit en dubbele nationaliteit

Nederland is erg behoudend als het gaat om het toelaten van een dubbele nationaliteit. Tegenstanders van een dubbele nationaliteit zijn bang, dat mensen met een tweede paspoort niet meer loyaal zijn tegenover hun oorspronkelijke nationaliteit. Als een politicus meer dan één nationaliteit heeft, zijn er dan ook altijd mensen, die de loyaliteit van die politicus ter discussie stellen. Er zouden belangenverstrengelingen kunnen ontstaan, zo beweert men.metjala

Dat gebeurt ook in het land waar ik woon: Zwitserland – al kent de Zwitserse wet geen beperkingen voor dubbele nationaliteiten. Onlangs nog, bij het benoemen van de nieuwe minister Cassis. Hij hoort bij de rechtse FDP (vergelijkbaar met de Nederlandse VVD) en hij heeft zijn tweede, italiaanse, nationaliteit vrijwillig opgegeven toen hij minister werd. De vraag is nu natuurlijk: is minister Cassis ineens een ander mens geworden, nu hij geen Italiaans paspoort meer heeft?

 

Pas_CH_I

Over die vraag is in de Zwitserse politiek uitgebreid gediscussieerd.
In het parlement is een motie van de rechtspopulistische Lega besproken. In die motie werd voorgesteld, dat ministers, parlementariërs en diplomaten geen dubbele nationaliteit meer mogen hebben omdat de loyaliteit aan Zwitserland bij Doppelbürger (mensen met een dubbele nationaliteit) niet gegarandeerd zou zijn. Het parlement heeft de motie echter verworpen. Kanselier Thurnherr formuleerde het standpunt van het parlement kort en krachtig: Loyaliteit wordt bepaald door je innerlijke houding en niet door wetten en regels.

Ik durf te beweren dat het zelfs averechts werkt. Stel je voor, je hebt de Nederlandse nationaliteit en nog een andere. Je wilt in Nederland in de politiek en de Nederlandse wet zou je dwingen om daarvoor je andere nationaliteit op te geven. Je doet dat, tegen heug en meug maar je kunt niet anders. Wordt daardoor je loyaliteit tegenover Nederland groter? Nederland wordt dan eerder “het land dat je andere paspoort afgepakt heeft”. Dat is nou niet werkelijk bevorderend voor de loyaliteit, integendeel.

Daarom: gun mensen toch hun dubbele nationaliteit. Als een enkeling daar misbruik van zou maken, is er voldoende gelegenheid om die persoon alsnog zijn Nederlanderschap te ontnemen – en politici en diplomaten zouden daarmee automatisch hun baan kwijt zijn.