Categorie archief: Nederlandse bureaucratie

En toen waren er nog maar twee

Gisteren keurde het parlement in Noorwegen een nieuwe nationaliteitswet goed. De oude wet, uit 1888, was nodig aan vernieuwing toe, aldus Ove Trellevik van de conservatieve partij. Het goede nieuws: in de nieuwe wet zal het de Noren voortaan worden toegestaan om naast de Noorse nationaliteit ook een andere nationaliteit te hebben. Het gaat nog even duren voordat dat alles in de praktijk geregeld is – zo moet Noorwegen een deel van het Verdrag van Straatsburg uit 1963 opzeggen – maar dan kan Noorwegen zich aansluiten bij de rij West-Europese landen die in de laatste jaren de strikte beperkingen aan dubbele nationaliteit hebben opgeheven, zoals Denemarken, Duitsland en België.

En toen waren er dus nog maar twee West-Europese landen die dubbele nationaliteit in principe afwijzen: Nederland en Oostenrijk. Het wordt, na het besluit van het Noorse parlement van gisteren, nog duidelijker dat die twee landen een achterhoedegevecht aan het voeren zijn.

Ook in Nederland denkt de regering aan een aanpassing van het nationaliteitsrecht. De nieuwe wet dreigt echter een moeizaam compromis te worden tussen liberalen (die in hun hart veelal voor het toelaten van dubbele nationaliteiten zijn, maar voorzover ze aan de rechterkant van het politieke spectrum opereren ook bang zijn dat de PVV met hun stemmen aan de haal gaat) en de confessionelen, die onder aanvoering van de heer Buma nog steeds van mening zijn dat een dubbele nationaliteit ook tot een loyaliteitsconflict voert.

Dat laatste is in principe waar. Dat gedachtegoed komt uit de jaren ’50 en ’60, toen de hele wereld elkaar nog wantrouwend aankeek en er koude oorlogen gevoerd werden. Maar de wereld is inmiddels ingrijpend veranderd. Ze is internationaler geworden, en dat maakt dat er steeds meer mensen zijn die belang hebben bij het kunnen hebben van meerdere nationaliteiten. Tegelijkertijd is het inzicht gekomen dat je eventuele loyaliteitsproblemen ook anders kunt oplossen. Terroristen en zware misdadigers met kun je ook al onder de huidige wetgeving de Nederlandse nationaliteit afnemen – aangenomen dat ze dan nog een andere nationaliteit overhouden.

Advertenties

1 reactie

Opgeslagen onder Bureaucratie, of de Strijd om de Paarse Krokodil, Dubbele nationaliteit, Grensperikelen, Nederlandse bureaucratie

Helbanië of Kosovetië?

Het wereldkampioenschap voetbal is voor Zwitserland al weer voorbij. Naast voetbalhoogte- en -dieptepunten was er ook een opvallend politiek statement van de topspelers Xhaka en Shaqiri. Zij hebben niet alleen de Zwitserse maar ook de Kosovaarse nationaliteit en in de wedstrijd tegen Servië – voor Kosovaren een zwaarbeladen match – vormden de heren na doelpunten met hun handen de “dubbele adelaar”, die een belangrijk nationaal symbool voor Kosovo en Albanië is. Servië was gepikeerd, er volgde een protest en Xhaka en Shaqiri kregen een – gezien het salaris van deze heren – bescheiden boete van een paar duizend Zwitserse franken.

Nu krijgt de zaak nog een Zwitsers staartje. De secretaris-generaal van de Zwitserse voetbalfederatie, Alex Miescher, stelt nu namelijk de dubbele nationaliteit ter discussie. Hij heeft duidelijk geen zin in nog meer “dubbele adelaar”-affaires.

Miescher trapt daarbij tegen het zere been van het grootste deel van het Zwitserse voetbalelftal, want de meerderheid heeft daar nog een of meer andere nationaliteiten naast de Zwitserse. Het wereldkampioenschap voetbal zou er voor Zwitserland heel anders hebben uitgezien als het Zwitserse team geen spelers met een dubbele nationaliteit zou mogen hebben.

Maar Miescher wordt bovendien teruggefloten. Om te beginnen door zijn eigen partij, de liberale FDP (enigszins vergelijkbaar met de Nederlandse VVD). Een FDP-lid van de Nationalrat, de Zwitserse Tweede Kamer, legt het duidelijk uit: Immigranten kiezen uit heel pragmatische reden voor de Zwitserse nationaliteit. Het maakt het makkelijker een huis, een baan en een stageplek voor hun kinderen te vinden. Het is daarbij haast onmenselijk, als je je daarvoor bij je vroegere Heimat moet afmelden.

Nog opvallender is het standpunt van de normaalgesproken uitermate buitenlanderonvriendelijke SVP. Peter Keller, Nationalrat-lid voor de SVP zegt, dat veel immigranten “betere en bewustere” Zwitsers zijn dan sommige “Hubers” en “Müllers”. Die laatste uitspraak laat ik natuurlijk voor zijn rekening. Maar als zelfs de SVP weinig problemen met dubbele nationaliteiten heeft, zou je toch mogen verwachten dat het moderne Nederland zo langzamerhand ook de bezwaren tegen de dubbele nationalteit opgeeft en de Rijkswet op het Nederlanderschap eindelijk eens aanpast.

3 reacties

Opgeslagen onder Dubbele nationaliteit, Grensperikelen, Nederlandse bureaucratie, Politiek, Typisch Zwitsers

Stemmen vanuit het buitenland volgens Den Haag: “jammer dan!”

Gisteren hebben we tot onze spijt vast moeten stellen, dat Den Haag bij het stemproces voor Nederlanders vanuit het buitenland regels en procedures laat prevaleren boven een pragmatische oplossing. In kort geding heeft de rechter de vordering van 154 eisers om de stemtermijn met een week op te rekken, afgewezen. Hoewel de motivatie van de rechtbank nog niet ontvangen is, moeten we er van uitgaan dat de rechter het belang van een letterlijke uitvoering van de Kieswet prevaleert boven een pragmatische oplossing.

Het feit dat de gemeente Den Haag een belangrijke informatieblunder heeft gemaakt valt blijkbaar onder de categorie “jammer dan!” of “rot voor u”. Het Algemeen Dagblad vatte het vanochtend in één tekening samen:

17157405_1353623568029188_8494756611370252739_o

Er zijn meerdere mogelijkheden om vanuit het buitenland te stemmen. De bekendste is het stemmen per brief. Op het moment dat je je daarvoor registreert, lees je op de website van de Gemeente Den Haag, dat de stembescheiden ongeveer 6 weken vantevoren worden opgestuurd. Dat dat door wettelijke bezwaar- en inspraakprocedures ook wel eens 3 weken kan worden, blijft onvermeld.
Precies dat is wat we Den Haag verwijten. Veel kiezers zouden voor een andere oplossing (bijvoorbeeld stemmen per volmacht) gekozen hebben, als ze geweten hadden, dat die 6 weken ook zomaar 3 weken kunnen worden. Toen eenmaal bleek, dat het inderdaad maar 3 weken werd, was het te laat om de keuze voor een briefstem te wijzigen in een keuze voor een volmacht.

Hoe nu verder? Er is, in elk geval in theorie, een hoger beroep (bij een kort geding heet dat een “spoedappel”) tegen de uitspraak van de rechter mogelijk. Of dat een reële optie is, kan pas worden bepaald als de motivatie van de rechtbank bekend is geworden. En zo’n spoedappel, als we het al aanvragen, komt pas op het laatste moment. Woensdag zijn er al verkiezingen.

Maar we zitten niet bij de pakken neer. Laten we er voor zorgen dat de stembiljetten die nog voor 15 maart bij de kiezers (sic!) aankomen, zo goed en zo kwaad en vooral zo snel als het kan naar de briefstembureau’s komen. In landen met een eigen briefstembureau kan dat bijvoorbeeld door een koerier in te schakelen. Een dure grap – en daarom wordt er een Koerierfonds geopend. Met crowdfunding willen we geld bij elkaar verzamelen om mensen die een koerier inschakelen voor het per superexpres versturen van hun stembiljet zo veel mogelijk schadeloos te stellen.

1 reactie

Opgeslagen onder Bureaucratie, of de Strijd om de Paarse Krokodil, Grensperikelen, Nederlandse bureaucratie, Nederlandse verkiezingen, of de Strijd om de Paarse Krokodil, Post en telecommunicatie

Nederlanders in het buitenland dagen Staat voor de rechter

Binnen no-time hadden we ze bij elkaar: meer dan honderd mensen, die in het buitenland tot op de dag van vandaag hun stemformulieren nog niet hebben ontvangen en bereid zijn daarom te procederen tegen de Nederlandse Staat. Omdat zij per post stemmen, neemt de kans dat hun stem nu nog tijdig op de juiste bestemming komt af met elke seconde die verstrijkt.

Morgen dient een kort geding bij de voorzieningenrechter in Den Haag. De eisers verlangen, dat stemmen die nog op of voor 15 maart zijn uitgebracht en verstuurd (datum poststempel is bewijs), ook nog moeten worden meegeteld als ze te laat op het stembureau aankomen. We zijn daarbij redelijk: we willen dat nog maximaal een week wordt gewacht. En dat terwijl het versturen van de stemdocumenten tot drie weken vertraging heeft opgelopen.

Eigen schuld dikke bult – had je maar niet per post moeten willen stemmen? Tja, er zijn nou eenmaal niet zo heel veel alternatieven als je ver weg van Nederland woont. In theorie kun je naar Nederland reizen en daar op 15 maart komen stemmen. Maar in veel gevallen kost je dat een dure vlucht plus vakantiedagen plus overnachtingen in Nederland.

Je kunt ook een volmacht afgeven aan iemand die in Nederland kan gaan stemmen voor jou. Overigens zijn ook bij het afgeven van die volmachten problemen bij de verzending gesignaleerd: de stempas is dan bijvoorbeeld niet bij de gevolmachtigde in Nederland terechtgekomen maar bij de in het verre buitenland wonende kiezer. En: je moet natuurlijk maar net iemand kunnen vinden die je wilt en kunt vertrouwen. Als je Groen Links wilt stemmen, wordt het lastig om een volmacht af te geven aan je familielid dat overtuigd PVV stemt. Tenslotte is er ook nog zoiets als een stemgeheim: als je een volmacht afgeeft  moet je iemand anders vertellen op wie je stemt en gezien het stemgeheim kun je daar niet toe verplicht worden.

En natuurlijk had je als Nederlander de wet moeten kennen en dus moeten weten dat ergens diep verstopt in de Kieswet vermeld staat dat het versturen van de stembiljetten pas veel later kan gebeuren als er bezwaar tegen de kandidatenlijsten wordt aangetekend. De gemeente Den Haag, verantwoordelijk voor het stemmen vanuit het buitenland, laat je dat namelijk helemaal niet weten en schrijft doodleuk dat alle documenten zes weken voor de verkiezingsdatum worden toegestuurd. Als blijkt dat dat in de praktijk drie weken is geworden, is het al te laat: de datum om je voor de verkiezingen te registreren is voorbij en eenmaal voor het briefstemmen geregistreerd is het niet zomaar meer mogelijk alsnog een volmacht af te geven: het zou kunnen zijn dat je stemspullen toch stomtoevallig al verstuurd zijn en nog stomtoevalliger op tijd aankomen. Dan zou je twee stemmen uit kunnen brengen. Eén per post en één per volmacht.
Als iemand de krochten van de Kieswet op dit punt moet kennen is het wel de gemeente Den Haag en die heeft het de kiezers – waaronder heel veel die zich deze keer voor het eerst gemeld hebben en dus geen weet hebben van al het gedoe dat al jarenlang rond het stemmen per post speelt – niet laten weten.

We zijn benieuwd wat de rechter ervan vindt, morgen. Winnen doen we altijd. Als de rechter onze eis toewijst, kunnen veel meer mensen die daar recht op hebben alsnog hun stem uitbrengen. Als de rechter onze eis niet toewijst, hebben we laten zien dat onze Kieswet en de uitvoering daarvan door de gemeente Den Haag, duidelijk beter kan worden. Het is dan aan de politiek om de Kieswet te verbeteren en aan de gemeente Den Haag (die overigens niet met kwade opzet probeert stemmen uit het buitenland tegen te houden – in tegendeel, daar wordt op dit moment keihard gewerkt en met hun postkamer, telefoon en mailverkeer worden er vele overuren gemaakt) om de bal op te pakken en die verbeteringen uit te voeren.

5 reacties

Opgeslagen onder Bureaucratie, of de Strijd om de Paarse Krokodil, Grensperikelen, Nederlandse bureaucratie

Ombudsman: Overheid informeert onvoldoende over verlies Nederlanderschap

Er is deze keer eens goed nieuws over de Nederlandse overheid en dubbele nationaliteiten. Dat komt niet van de overheid zelf, maar van de nationale ombudsman. Die stelt na een uitvoerig onderzoek vast, dat de Nederlandse overheid Nederlanders in het buitenland onvoldoende informeert over het feit dat zij in een aantal gevallen hun Nederlanderschap kunnen kwijtraken als ze een tweede nationaliteit aannemen, of als ze hun paspoort niet minstens elke 10 jaar verlengen.

De wetgeving hierover is vastgelegd in de Rijkswet op het Nederlanderschap. Het gaat te ver om alle details hier te noemen.
Hoofdregel één is: als je als Nederlander een andere nationaliteit aanneemt, verlies je op dat moment (automatisch) je Nederlanderschap. Er zijn uitzonderingen voor mensen die gehuwd zijn met iemand die die nieuwe nationaliteit al heeft en voor kinderen die in het betreffende land geboren zijn of er lang gewoond hebben.
Hoofdregel twee is: als je naast je Nederlandse nationaliteit nog een andere nationaliteit hebt, en je woont buiten de EU en “de Antillen”, dan verlies je je Nederlanderschap als je niet minstens elke 10 jaar een Bewijs van Nederlanderschap of een Nederlands paspoort aanvraagt.

De ombudsman stelt nu vast, dat de Nederlandse overheid de betroffenen niet of onvoldoende informeert over het feit dat ze hun Nederlanderschap dreigen te verliezen. Omdat het verlies automatisch gaat (je krijgt er zelfs geen bericht over en er is ook geen beroep mogelijk tegen het verlies) komen velen er pas achter als ze hun Nederlandse paspoort willen verlengen of als ze aan de Nederlandse grens staan.

De ombudsman heeft ook adviezen voor de Nederlandse overheid:

  • Informeer de juiste mensen actief en gericht;
  • Tref een spijtoptantenregeling voor mensen die onbewust en ongewild hun Nederlanderschap hebben verloren.

Het goede nieuws is, dat de ombudsman het probleem erkent en vindt dat de overheid er eens wat aan moet gaan doen. Maar de vraag is, of de ombudsman wel de juiste opdrachten heeft gegeven.

Informeer de juiste mensen actief en gericht
Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Het fundamentele probleem is, dat de Nederlandse overheid geen enkele administratie heeft van Nederlanders in het buitenland. Hoe moet de overheid er dan achter komen, wie de juiste mensen zijn? Tegenwoordig hangen op de Nederlandse ambassades netjes briefjes, dat je je Nederlanderschap kunt verliezen. Als je je paspoort komt verlengen, krijg je zo’n briefje mee. Dat is zonder meer met de beste bedoelingen gemeend, maar het probleem lag toch net bij de mensen die hun paspoort niet binnen tien jaar verlengen? En ook voor het verkrijgen van een nieuwe nationaliteit kom je niet eerst langs bij de ambassade voor een kakelvers Nederlands paspoort.
Het probleem zit dan ook dieper: er is geen administratie. Zelfs de simpelste biljartclub heeft een ledenadministratie, maar de BV Nederland heeft, u leest het goed, geen ledenlijst.

Nee, hij is er echt niet. Binnen Nederland is er de gemeentelijke basisadministratie. Daar staat, voorzover je ten minste in Nederland woont, ook je nationaliteit in vermeld, zodat het van alle inwoners van Nederland duidelijk is, wie er Nederlander is en wie niet. Maar als je niet in Nederland woont, sta je niet in die administratie. En andere administraties zijn er niet. Toen ik, nu bijna zeven jaar geleden, het stadhuis van Nieuwegein bezocht om te melden, dat ik naar Zwitserland wilde emigreren, bleek ik in een administratief gat te vallen. Ik hoefde niet te bewijzen dat ik ging emigreren en evenmin hoefde ik informatie te verstrekken over mijn nieuwe woon- en verblijfplaats. “Nee hoor, u bent nu uitgeschreven en dat is dan dat,” zei de vriendelijke ambtenaar. “Veel geluk in Zwitserland, meneer Laan!” En dat was dan inderdaad dat. Ik heb een vriendelijk verhuisbriefje geschreven aan de Belastingdienst (ik verwachtte nog geld terug te krijgen en dan is het fijn, als ze je kunnen vinden) en de Belastingdienst heeft inderdaad wat leuks met mijn girorekening gedaan en op mijn nieuwe Zwitserse adres nog ooit iets gemompeld over conserverende aanslagen (zonder ze ooit op te leggen), maar – ik val in herhalingen – dat was dat.

Mocht u nog ooit voor de Nederlandse Belastingdienst of andere Nederlandse instanties op de vlucht willen slaan, doet u dan als ik: ga naar het stadhuis en zeg dat u naar het buitenland verhuist. Er kraait gegarandeerd geen Nederlandse haan meer naar u.

Is dat op te lossen? Jawel. Zo kunnen Zwitsers hun land niet verlaten op de manier die ik hierboven beschreef. Men is verplicht zich bij de ambassade van het nieuwe woonland te melden. En zo ontstaat een “ledenlijst”. En informeert de overheid. En stuurt je automatisch de stembescheiden toe bij verkiezingen, referenda en andere Abstimmungen. Als Nederlander moet je je actief registreren, bij elke verkiezing opnieuw. Hoef je als Zwitser niet. Leve de “ledenlijst”. Ook voor Nederland zelf is die lijst handig. Immers, er is weer een mogelijkheid minder om voor de Nederlandse bureaucratie te kunnen vluchten door “spookburger” te worden.

Ook maar een ledenlijst voor Nederlanders in den vreemde? Waarom niet! Het enige probleem is “het begin”. Hoe krijg je alle administratief onvindbare Nederlanders (het zijn er ergens tussen de 700.000 en de 1.200.000 – alleen die bandbreedte geeft al aan dat men werkelijk geen flauw idee heeft over Nederlanders buiten Nederland) op die lijst? Maar goed, alle begin is moeilijk. In elk geval: alle mensen die zich actief melden, komen op de lijst. En alle Nederlanders die Nederland verlaten ook, en iedereen die om wat voor reden dan ook bij de Nederlandse ambassade komt (paspoort aanvragen…) ook.

Er moet een spijtoptantenregeling komen
Ook dat is goed bedoeld, natuurlijk. Maar het is niet meer dan een pleister op de wonde. (Ex-)Nederlanders die een tweede nationaliteit hebben aangenomen en daarom tot hun eigen verbazing  hun Nederlanderschap hebben verloren, hebben voor het verkrijgen van die tweede nationaliteit vaak heel veel moeten investeren. Hier in Zwitserland duurt de procedure minstens een jaar (maar het kunnen er ook makkelijk twee of drie worden) en kunnen de kosten makkelijk duizenden euro’s bedragen. Dat je achteraf je Nederlandse pas terugkrijgt is mooi, maar waarschijnlijk moet je dan ook weer afscheid nemen van je duur bevochten nieuwe pas.

Wat betreft de tien-jaar-regel: het is nogal suf om een regeling op te stellen dat je je Nederlanderschap kwijtraakt als je nog een andere pas hebt en tien jaar geen Nederlandse pas besteld hebt – en vervolgens een spijtoptantenregeling opstelt om die Nederlandse pas weer terug te krijgen. Dan kun je beter die hele tien-jaar-regel schrappen.

Hoe dan wel?
Het antwoord staat eigenlijk hierboven al:

  • Begin met die ledenlijst van de BV Nederland
  • Schaf de tien-jaar-regel af
  • en (dat stond hierboven nog niet) stop met moeilijk doen over dubbele nationaliteiten. Het streven naar louter enkelvoudige nationaliteiten komt uit de 19e eeuw en is inmiddels meer dan achterhaald.

5 reacties

Opgeslagen onder Bureaucratie, of de Strijd om de Paarse Krokodil, Dubbele nationaliteit, Grensperikelen, Inburgering, Mijn emigratie - zomer 2009, Nederlandse bureaucratie, Nederlandse verkiezingen

De voordelen van een deugdelijke ledenadministratie

Gisteren was het dan zover: ik kon naar het Passbüro om een Zwitsers paspoort en een Zwitserse identiteitskaart te laten maken. De afgelopen zes jaar was ik langzaamaan vergeten hoe makkelijk zo’n aanvraag gaat als je vader- of in dit geval schoonvaderland over een fatsoenlijke administratie beschikt.

Immers: als Nederlander in Nederland is het simpel. Je maakt een afspraak, gaat met je oude pas naar de gemeente, je vraagt een nieuwe pas aan en tien minuten later sta je weer buiten. Je moet alleen een pasfoto meenemen die aan de kafkaïaanse Nederlandse fotonormen voldoet.

Als Zwitser in Zwitserland gaat het bijna net zo. Zelfs de foto hoef je niet mee te nemen. Die wordt ter plekke gemaakt en is bij de prijs inbegrepen. Bij gebrek aan een oude Zwitserse pas mocht ik me met “iets anders” legitimeren. Een Zwitsers rijbewijs bijvoorbeeld. Of het Nederlandse paspoort.

Als Nederlander in het buitenland moet je naar de ambassade – maar je moet bovendien vantevoren een heel stapeltje documenten regelen en meebrengen. Dat kost geld, maar ook tijd en moeite. Ik herinner me nog, dat we voor het eerste Nederlandse paspoort van onze dochter Janneke zo veel documenten moesten meenemen, dat we aan die documenten onder de streep meer geld kwijt waren dan aan het hele paspoort.

Waarom is de aanvraag via de Nederlandse ambassade zo veel lastiger? Heel eenvoudig. Nederland heeft geen sluitende ledenadministratie. Voor Nederlanders in Nederland is er de gemeentelijke basisadministratie en die zorgt ervoor dat je geen stapels documenten mee hoeft te nemen voor je paspoortaanvraag. Helaas bestaat zo’n administratie (nog?) niet voor Nederlanders in het buitenland. Als je uit Nederland emigreert, meld je je af bij je gemeente en je meldt je bij geen enkele Nederlandse instantie meer aan. Je bent dus uit de gemeentelijke basisadministratie verdwenen. Weg. Foetsie. En eigenlijk is dat wel vreemd. Zelfs een simpele biljartclub heeft een ledenlijst. Maar Nederland dus niet. In elk geval geen complete.

7 reacties

Opgeslagen onder Bureaucratie, Dubbele nationaliteit, Grensperikelen, Inburgering, Nederlandse bureaucratie

Spaarleeuw op weg naar de bergen

Jawel, het is dan toch nog gelukt. De Postbank ING heeft Annina’s volgende paspoortkopie ontvangen, heeft plechtig beloofd die niet meer kwijt te maken en heeft nu ook Jannekes Groei Groter Rekening weten te openen. En het geboortecadeau van opa en oma is er ook al netjes op gestort.

We nemen aan dat de beloofde Lieve Spaarleeuw inmiddels zit te zuchten in een kooitje ergens op een duister douanekantoor, in de hoop dat hij snel zijn weg naar Gleis 5 mag vervolgen. Want: Katzen, Alkohol und Waffen müssen verzollt werden!

12 reacties

Opgeslagen onder Bureaucratie, of de Strijd om de Paarse Krokodil, Grensperikelen, Huisdieren, Janneke, Nederlandse bureaucratie, Post en telecommunicatie, Typisch Zwitsers, Veiligheid, Zwitserse bureaucratie