Migratiereferenda: nu wordt het echt ingewikkeld

Nu bijna twee jaar geleden werd de Masseneinwanderungsinitiative (MEI) van de SVP met een nipte meerderheid door het Zwitserse volk aangenomen. Maar wie dacht dat het migratievraagstuk daarmee voor eens en voor goed zou zijn opgelost, heeft zich vergist. Het wordt nu pas echt ingewikkeld. Een overzichtje van alle lopende initiativen, referenda en voorstellen op dit punt.

Omzetten van de MEI-initiatiefstekst in wetgeving
Het afgelopen jaar hebben parlement en regering hard gesleuteld aan wetsteksten die de MEI moeten uitvoeren. Zoals al eerder betoogd was dat makkelijker gezegd dan gedaan. De EU heeft zo veel problemen met zichzelf dat ze niet zit te wachten op een niet-lid dat over extra privileges wil onderhandelen. Het invoeren van migratiequota, zoals de SVP eiste, zou daarom waarschijnlijk geleid hebben tot het opzeggen van grote pakketten verdragen met de EU, iets waar een meerderheid van regering en parlement niet op zit te wachten. Daarom is er een Inländervorrang Light bedacht. Binnenlandse sollicitanten moeten nadrukkelijker op vacatures gewezen worden en ze mogen minder makkelijk worden afgewezen. Deze omzetting kon op een meerderheid van het parlement rekenen, al schreeuwde de SVP als de duivel in een wijwatervat.

Tegeninitiatief
Ondertussen is er een groepering ontstaan die de MEI weer uit de wet wil schrappen en het vereiste aantal handtekening heeft opgehaald om dat voorstel aan het volk voor te leggen. Hoewel het op het eerste gezicht vreemd mag lijken, dat er een voorstel komt om een door het volk aangenomen initiatief binnen een paar jaar alweer te schrappen, zijn de argumenten van het RASA-comité duidelijk: het MEI mag dan wel zijn aangenomen, maar datzelfde geldt ook voor de diverse verdragen met de EU. Omdat de EU-verdragen strijdig met de MEI zijn, verlangt RASA duidelijkheid: de EU-verdragen, of de MEI, maar niet allebei.

Tegenvoorstellen tegen het tegeninitiatief
Het zogenaamde RASA-initiatief (Raus aus der Sackgasse) wordt nu door regering en parlement bestudeerd. Het is inmiddels duidelijk dat ze het initiatief afwijzen. De regering ontwerpt op dit moment mogelijke tegenvoorstellen.

Met een tegenvoorstel kan de regering proberen om de initianten hun initiatief in te laten trekken. Doen ze dat niet, dan worden zowel initiatief als tegenvoorstel in stemming gebracht, inclusief een Stichfrage, over wat er moet gebeuren als ze allebei een meerderheid krijgen.

Tegenvoorstellen die nu overwogen worden:

  1. De MEI-tekst wordt uitgebreid met een clausule, die eist, dat bij de omzetting de voor Zwitserland belangrijke volkenrechtelijke verdragen gerespecteerd moeten worden. Daarmee kan dan de Inländervorrang Light uitgelegd worden: de strikte quota die de MEI wil, respecteren die verdragen immers niet.
  2. De overgangsbepalingstekst uit de MEI wordt geschrapt. Daarmee komt er meer tijd voor de omzetting van de MEI en kan de Inländervorrang Light als een tussenstap worden uitgelegd, zonder dat er een concrete termijn is voor verdere stappen.

Rechtser dan de SVP
Daar, waar de SVP knarsetandend toekeek hoe de Inländervorrang Light door het parlement werd aangenomen, probeert een ultrarechts groepje extremisten gebruik te maken van de anti-migratie-stemming die onder bepaalde bevolkingsgroepen in Zwitserland heerst. De AUNS (Aktion für eine unabhängige und neutrale Schweiz) houdt vast aan de tekst van de MEI en wil die ten koste van de verdragen met de EU strikt omzetten. Midden december heeft AUNS de Kündigungsinitiative gelanceerd: het verdrag over het vrije verkeer van personen tussen Zwitserland en EU zou dan moeten worden opgezegd. AUNS zegt, dat de overige verdragen natuurlijk mogen blijven bestaan – maar het is duidelijk dat met het opzeggen van het verdrag over vrij verkeer van personen, de EU ook veel -zo niet alle- andere verdragen met Zwitserland zal opzeggen. Dat betekent een Swexit.

Referendum tegen Inländervorrang Light
De nieuwste loot aan de stortvloed van voorstellen, initiatieven en referenda komt uit wel een heel opvallende hoek. Een ex-parlementslid van de socialistische partij, Nenad Stojanovic, wil een referendum laten houden over het goedgekeurde wetsvoorstel en is begonnen met het ophalen van handtekeningen. Hij is een voorstander van het vrij verkeer van personen tussen Zwitserland en EU, dus het lijkt op het eerste gezicht wat vreemd, dat hij nu tegen de vrij milde omzetting van de MEI ageert. Zijn doel is dan ook niet, om met het referendum de Inländervorrang Light van tafel te krijgen. Integendeel, hij wil het referendum verliezen en zo de discussie stoppen, die de SVP telkens probeert aan te zwengelen: dat Inländervorrang Light tegen de wil van het volk zou zijn. Door het verliezen van het referendum wordt immers aangetoond, dat het volk het met deze omzetting van de MEI eens.

Daarnaast zijn er ook referendumpogingen tegen Inländervorrang Light uit de te verwachten hoek: in kanton Schwyz is deze week een comité Nein zum Verfassungsbruch opgericht.De naam van het comité doet vermoeden wie erachter steekt: SVP & Co.

Verfassungsbruch? Nee!
De grote vraag die gesteld moet worden: is de omzetting van de MEI nu werkelijk ongrondwettelijk? En het antwoord op die vraag moet -de SVP ten spijt- overduidelijk “nee” zijn. Weliswaar wordt niet precies gedaan wat de SVP met MEI in de grondwet heeft laten zetten. Er zijn immers geen quota. Maar de grondwet bevat meer artikelen dan alleen het MEI-artikel. En er waren meer verkiezingsresultaten dan alleen MEI. Omzetting van MEI volgens de interpretatie van de SVP zou zondigen tegen een groot aantal anderr grondwetsartikelen en tegen een groot aantal andere verkiezingsresultaten. En de artikelen van de grondwet zijn allemaal gelijkwaardig. Nieuwere artikelen hebben geen voorrang op oudere artikelen.

In dat licht is de Inländervorrang Light een Zwitsers compromis bij uitstek. En dergelijke compromissen tussen wetsartikelen zijn nodig bij een grondwet, die telkens aangepast kan worden met grondwetsartikelen die niet noodzakelijkerwijze consistent moeten zijn met de rest van de tekst. De wetgeving moet dan noodgedwongen tussen de diverse grondwetsartikelen door laveren..

Advertenties

3 reacties

Opgeslagen onder Uncategorized

3 Reacties op “Migratiereferenda: nu wordt het echt ingewikkeld

  1. De gevolgen van de Brexit vallen de Britten steeds zwaarder.
    Een Swexit heeft waarschijnlijk ook tegenvallende gevolgen.

    De onderbuikstemmers betalen uiteindelijk toch zelf het gelag ….

    Vriendelijke groet,

  2. Erik Evrard

    Een van de Zwitserse vacatures die ik onlangs bekeek is overigens recent gewijzigd met een nieuwe “Inländervorrang Light”-bepaling. In plaats van een diploma X stond er plots “diploma X aan de ETH Zürich of de EPFL Lausanne”. Daarmee reduceren ze natuurlijk heel sterk het aantal mogelijke kandidaten.

    • Inderdaad reduceren ze daarmee het aantal mogelijke kandidaten, althans in theorie. Ik vermoed dat ze met ETZ/EPFL een niveau-indicatie hebben willen aangeven (technische universiteit, geen hogeschool) en zich daarbij niet hebben gerealiseerd, dat er meer technische universiteiten zijn dan alleen Zürich en Lausanne… overigens is het in Zwitserland niet ongebruikelijk om in een vacature een “schaap met vijf poten” te vragen. Ik solliciteerde destijds op een vacature die “een van de landstalen als moedertaal en goede kennis van een tweede landstaal” verlangde en ik werd desondanks aangenomen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s