De laatste trein naar Amsterdam – de cijfers

Nu de nachttrein tussen Nederland-Zwitserland voltooid verleden tijd is, is het de hoogste tijd om de balans op te maken. Ik maak daarbij dankbaar gebruik van mijn persoonlijke spoorwegstatistieken: sind 4 juli 1993 (“het begin der metingen”) noteer ik trouw alle treinen waar ik mee ben gereisd, inclusief vertrek- en aankomsttijd, vertraging, aantal kilometers, en zo nog wat meer. Met een leuke Excel-formule maak ik daarmee in een handomdraai een overzicht van alle nachttreinen waar ik sinds die historische dag mee ben gereisd.

Aantal

De laatste CNL van Zürich naar Amsterdam van afgelopen donderdagnacht was mijn tweehonderdzesde nachttrein sinds het begin der metingen.  Daarvan waren er 93 tussen Nederland en Zwitserland en dat zullen er voorlopig waarschijnlijk niet meer worden. In 2009, recordjaar als het om het aantal nachttreinritten gaat, vooral omdat Annina en ik een Fernbeziehung hadden, bracht ik 28 nachten in de trein door. Van elke 13 nachten sliep ik er één in de trein.

De overige nachttreinritten:

  • 22 in Groot-Brittannië;
  • 14 tussen Nederland en Zuid-Oost Duitsland en Oostenrijk
  • 11 tussen België/Noord-Frankrijk en Italië/Spanje/Zuid-Frankrijk
  • 11 in Oost-Europa
  • 10 binnen Duitsland
  • 8 tussen Nederland en het oosten van Duitsland, Tsjechië en Polen
  • 7 tussen Zwitserland en het oosten van Duitsland, Tsjechië en Polen
  • 7 in Scandinavië
  • 6 tussen Italië en Nederland of Duitsland
  • 5 tussen Italië en Oostenrijk of Zuid-Oost-Duitsland
  • 3 tussen Zwitserland en Oostenrijk
  • 3 in Italië
  • 3 in Noord-Amerika (maar dat waren wel 7 nachten)
  • 2 tussen Nederland en Scandinavië
  • 1 tussen Zwitserland en Frankrijk

Op tijd
Van de 206 nachttreinen waren er 123 (60%) op tijd. Op tijd is: minder dan 3 minuten vertraagd. Gezien de grote afstanden die nachttreinen afleggen is dat een verbazend hoog cijfer.  Maar de vertragingen kunnen ’s nachts wel oplopen. 27% had minstens een kwartier vertraging, 17% minstens een half uur, 11% meer dan een uur. De laatste twee jaren zijn er vaker grote vertragingen: in 2015 en 2016 was meer dan 20% van de treinen meer dan een uur vertraagd. Dat waren trouwens allemaal treinen van DB, wat doet vermoeden dat DB werkelijk geen zin meer had om nog wat moois van de nachttrein te maken. Ook de record-nachttreinvertraging komt van DB en dateert uit 2015. De trein Zürich-Amsterdam kwam met 5 uur en 2 minuten vertraging aan in Mannheim – daarna vond men het wel best, werd de nachttrein vroeg in de ochtend opgeheven en mochten we met dagtreinen verder naar Nederland proberen te komen.

DB heeft ook de twijfelachtige eer om plaats twee te staan: afgelopen oktober kwam de nachttrein uit Amsterdam 4 uur en 8 minuten later dan gepland aan in Frankfurt. Ook toen werd de nachttrein nog voor het ochtendkrieken opgeheven – geen onverdeeld genoegen als je door dezelfde vertraging pas na middernacht in bed kon gaan.

Plaats drie is voor de nachttrein van Dresden naar Oost-Slowakije. Door vertraging in Duitsland kon het rijtuig voor Košice in Praag niet meer aan de juiste nachttrein gekoppeld worden, want die nachttrein was inmiddels vertrokken. De Tsjechen en de Slowaken losten dat op door ons aan de nachttrein naar Bratislava te (laten) hangen. Anders dan de Duitsers werd ons slaaprijtuig in Bratislava niet opgeheven, maar gewoon aan de eerstvolgende dagtrein gekoppeld. Daarbij moest ons slaaprijtuig door de wasstraat worden gerangeerd. We konden lekker uitslapen (dat is dan weer het voordeel van vertraagde nachttreinen) en omdat de sneltrein naar Košice ook over een restauratierijtuig beschikte, konden we zelfs lunchen zonder uit of over te hoeven stappen. Košice bereikten wij verzadigd en verkwikt, aanmerkelijk aangedikt, voor verdere werkzaamheden ongeschikt en op de kop af vier uur later dan beloofd.

Maar er gaat ook veel goed. Vaak hoor je dat mensen klagen over de vertragingen als gevolg van de spoorwegprivatiseringen in Groot-Brittannië. Maar Scotrail, de exploitant van de nachttrein, leverde mij één keertje 37 minuten vertraging – de overige twintig nachttreinen die ik van en naar Schotland nam, waren keurig op tijd.  Daarnaast is de nachttrein tussen Londen en Schotland de enige ter wereld die een bar heeft waar diverse single malt whisky’s geserveerd worden – maar dit terzijde.

En mocht u denken dat de trein overdag stipter gaat, bedenk dan, dat ik op het moment dat ik dit schrijf per dagtrein onderweg ben naar Nederland. We hebben inmiddels twee keer een aansluiting gemist en zullen – DB volente – met twee uur vertraging aankomen.

Afstand
Je kunt een aardig eindje rijden met je ogen dicht. Mijn gemiddelde nachttrein legde 838 kilometer af terwijl ik lekker in mijn bedje lag (of in een Slowaaks restauratierijtuig zat). In totaal legde ik 172.556 kilometer per nachttrein af, dat is 16% van het totaal aantal kilometers dat ik sinds het “begin der metingen” per trein aflegde, terwijl de 206 nachttreinritten maar iets meer dan 1% van alle treinritten uitmaken. Met de “Canadian” legden Annina en ik zelfs 4466 kilometer in één nachttrein af. Een memorabele treinreis, die ik iedereen absoluut kan aanbevelen.

In de meeste nachttreinen kun je – als je krap  bij kas bent – trouwens ook gewoon een zitplaats nemen. Ik herinner me uit mijn studententijd ritten per Poolse nachttrein. Ook hier: zet uw vooroordelen aan de kant, die Poolse nachttreinen reden netjes op tijd. Gedurende de nacht componeerde een reisgenoot de Polish Train Blues, die uitgroeide tot het lijflied van de reis. Ik herinner me nog een passage:

The conductor wants to see me
Now where’ve I got my ticket?
He sais krzrlywrzlywrski!
I’ve got the Polish train blues, the Polish train blues, o yeah.

Wij hebben nu de CityNightLine blues en koesteren onze herinneringen.

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s