Zwitserland: de hel voor expats?

Ze is ongeveer even oud als ik. En, net als ik, een “expat”. Als klein kind droomde ze van een leven in het buitenland. “Het bleek vreselijk te zijn”, concludeert Jill Alexander Essbaum in haar pas verschenen autobiografische roman “Huisvrouw”.
Haar man werkt in het management van een Zwitserse bank. Ze wonen in een voorstad van Zürich. Na negen jaar Zwitserland en drie kinderen spreekt ze nog steeds geen Duits. Ze is doodongelukkig. “Iedereen is vriendelijk hoor. Maar koel, you know.” Sarcasme is haar niet vreemd: “Treinen zijn hier alleen te laat als er iemand voor springt.”
Uiteindelijk ontmoet ze op duitse les – op de Migros Klubschule, waar anders? – Archie en krijgt haar leven weer een andere wending.

Nee, zo is het mij niet vergaan als buitenlander in Zwitserland. Maar het boek roept wel de vraag op, hoe leuk het hier eigenlijk is. Zoals met veel dingen in het leven: het is zo leuk als je het zelf maakt.

Discretie verzekerd
U kent dat wel van Zwitserland. U denkt meteen aan het bankgeheim, al is dat lang niet meer zo geheim als vroeger. Maar ook op andere punten zijn veel Zwitsers discreet. In de persoonlijke omgang wordt het soms ook als “koel”, “afstandelijk” of “stug” uitgelegd. Als je net in een nieuw huis of een nieuwe flat bent komen wonen, zullen de meeste buren niet meteen staan te trappelen bij je deurbel om kennis te maken. Dat kan als onvriendelijk of onwelkom overkomen. Ik geloof niet dat dat zo bedoeld wordt. Men wil zich gewoon niet opdringen. Om het cliché maar van stal te halen: we zijn neutraal. Als “nieuwe”, zeker in het Duitstalige deel van het land, is het gebruikelijk dat jij gaat kennismaken met je nieuwe buren – als je daar behoefte aan hebt. Zo niet: no hard feelings. Weet, wil of doe je dat niet, dan kun je je al gauw alleengelaten voelen. Als Amerikaan kan dat wel even wennen zijn: de spontaniteit van sommige Amerikanen, die zelfs na een eerste heel globale ontmoeting van een half uurtje emotioneel kunnen worden bij het afscheid, is heel erg on-Zwitsers.

Mensen leer je kennen door kennis met ze te gaan maken. Als je net ergens bent komen wonen, nodig je na een tijdje de buren uit voor een hapje en een drankje. Dan breekt het ijs na een tijdje (geduld is een schone zaak in dit land) vanzelf wel. En: leef je uit in je lievelingssport, hobbies en andere activiteiten. Geen land met zoveel verenigingen als Zwitserland en lid zijn van een “Verein” is het toppunt van integratie. Het is de manier bij uitstek om, zowel tijdens eerste, tweede als derde helft, mensen met dezelfde interesse ontmoeten en vrienden te maken.

Nog beter: trouw met een Zwitser(se). Is mij erg goed bevallen en helpt enorm bij de integratie. Zorg dat je er, zoals ik, toffe schoonouders bij cadeau krijgt. Toegegeven: daar moet je wel een beetje geluk bij hebben. Als je, zoals de schrijfster, met een stijve bankier trouwt, kan het ook anders lopen. Daarvoor moet je het bovengenoemde boek dan maar verder lezen.

Overigens is men in het Frans- en Italiaanstalige landsdeel vaak een stuk mediterraner ingesteld en daarmee ook wat spontaner dan de discrete Duitszwitser.

De taal
Nee, Duits is niet voor iedereen een makkelijke taal. En dan praten die vermaledijde Zwitsers ook nog dat dialect vol onmogelijke keelklanken. Toch zul je het er mee moeten doen. In je eigen land vind je het ook raar, als mensen uit het buitenland naast je komen wonen en geen enkele moeite doen om je zelfs maar te verstaan. De taal leren: dat hoort er dus gewoon bij. Als je, zoals de schrijfster hierboven, na negen jaar nog steeds geen Duits spreekt, moet je niet raar staan te kijken dat je omgeving niet in je geïnteresseerd is – of je moet je enkel bewegen in een volkomen internationaal circuit van expats, multinationals, internationale scholen en gerenommeerde internationale onderzoeksinstituten. Overigens: ook dat kan, al zul je dan weinig van de rest van het land meekrijgen en in die enkele winkel waar je eens wat koopt, raar worden aangekeken.

Advertenties

1 reactie

Opgeslagen onder Uncategorized

Een Reactie op “Zwitserland: de hel voor expats?

  1. De taal is inderdaad het begin.
    Of juist de eigen inzet om nieuwe mensen te willen ontmoeten.

    Goed verhaal!

    Vrolijke groet,

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s