De spoorwegen, de belastingen, de pot en de ketel

De afgelopen dagen is iedereen als een donderslag bij heldere hemel over NS heengevallen. Waren de treinen weer eens niet op tijd? Teveel blaadjes op de rails? Sneeuw? Lichte vorst wellicht? Een trein zonder toilet met de gehele belangenvereniging voor incontinente medelanders aan boord? Niets van dat alles. NS wordt ineens afgeschilderd als een vieze vuile oplichter die de belastingen ontduikt. Terecht? Absoluut niet. Althans, NS is geen grotere oplichter dan welk ander groot bedrijf of welke andere calculerende burger dan ook.

Wat is het geval? NS moet over haar winst, net als elk bedrijf, belasting betalen. In Nederland is die belasting een procent of 25. Maar er zijn landen waar dat anders is. In Ierland is het belastingtarief voor bedrijven bijvoorbeeld maar 9%. Ierland staat dan ook vol met “brievenbusfirma’s”. Eén van die brievenbussen is van NS Financial Services. Dat is een dochter van NS, die veel van de treinen van NS in eigendom heeft. NS least die treinen van haar eigen dochter. En die dochter maakt daar winst mee. Over die winst moet belasting betaald worden: in Ierland. Wel zo prettig, want dat is maar 9% in plaats van de Nederlandse 25%. Het is dan ook niet voor niets dat NS Financial Services in Ierland is gevestigd. Zo kan NS een flink deel van haar winst overhevelen naar haar dochter en is goedkoper uit in de belastingen. Het hield de afgelopen 14 jaar ongeveer 250 miljoen euro meer over. Dat geld is overigens niet in de zakken van de directie gaan zitten, dat is netjes geïnvesteerd. In nieuwe treinen bijvoorbeeld. Sommige zonder toilet, dat klopt, maar zelfs dat gaan ze in Utrecht de komende jaren alsnog netjes rechtzetten.

Is dit denderend nieuws? Helemaal niet. NS doet dit al meer dan 10 jaar. Het Nederlandse ministerie van Financiën is van begin af aan van de constructie op de hoogte en bevestigt dat NS volledig legaal handelt. Ook de opdrachtgever van NS, het ministerie van Infrastructuur en Milieu, weet er van en zegt dat het allemaal netjes volgens de wet is. En elke politicus die de moeite neemt om het jaarverslag van NS even te lezen, kan zien hoe de constructie werkt. Dat alles al vanaf 1999.

Maar ineens is het land te klein. CDA, PvdA en SP vinden het handelen “bizar”, “schandalig” en verwijten NS “gebrek aan moraal”, volgens RTL Nieuws. De vraag is of dat wel terecht is.

  1. Elk bedrijf probeert zijn winst te optimaliseren. De brievenbus van NS Financial Services is zeker niet de enige in Dublin.
  2. Sterker nog: Nederland klopt zich altijd zo op de borst over het goede vestigingsklimaat voor bedrijven. Natuurlijk, een goede infrastructuur (mede dankzij NS, laten we wel wezen), goed opgeleide mensen. Maar ook en niet op de laatste plaats: lage belastingen voor bedrijven. Goed, die in Ierland zijn natuurlijk nog lager. Maar dat neemt niet weg dat veel bedrijven zich graag in Nederland vestigen, net zoals NS dat graag in Ierland doet. En de Nederlandse schatkist vindt dat allemaal prachtig. Bizar? Schandalig? Gebrek aan moraal? Als de Nederlandse schatkist profiteert, gaat de koopman voor de dominee. Als de Ierse profiteert, gaat ineens de dominee voorop.
  3. En het is geen spel van overheden en bedrijven alleen. Kijk nu eens even heel eerlijk naar uzelf. Ooit met het vliegtuig op vakantie geweest? Of met de boot naar Engeland? Leuk he, dat tax-free shoppen? En zo goedkoop ook. Maar de Nederlandse schatkist blijft leeg. Belastingontduiken? Och, dat valt toch wel mee?
    Woont u in de buurt van de grens? En heeft u een auto? Dan is het u vast niet onbekend dat de benzine in België en Duitsland al gauw vijf tot tien cent per liter goedkoper is. Heeft te maken met accijns. Belasting dus. Is tanken in België of Duitsland dan ineens belastingontduiken?
  4. Niet alleen de Nederlandse schatkist loopt soms geld mis omdat wij slim proberen te shoppen. Ook het bedrijfsleven. Neem nou vandaag. Een zaterdag. U heeft vast boodschappen gedaan. Toch maar de Spaanse tomaten gekocht omdat de Nederlandse te duur waren? De Nederlandse tuinbouw neemt u dat vast niet in dank af!
    Misschien was u wel even winkelen. Zeg eens eerlijk, was dat nieuwe truitje made in Holland? Of was het toch goedkoper om bij de Zweedse H&M een made in China te kopen? Nee, u was vast bij de oer-Hollandse C&A. U betaalt dus indirect aan de familie Brenninkmeijer. Denkt u dat zij al hun winsten aan de Nederlandse schatkist afdragen? Ik denk het niet. Een deel van het vermogen van de Brenninkmeijers zou zomaar hier, in Olten, Zwitserland, twintig meter onder de grond, kunnen liggen. Toch koopt u bij C&A. Want dat is toch voordeliger.
  5. En laten we nou eerlijk wezen, zo vreselijk slecht hebben we het allemaal niet hier in Nederland en Zwitserland. Het kan dan wel crisis wezen, maar we gaan nog altijd niet dood van de honger. Dat komt onder andere omdat we lekker goedkoop kunnen laten inkopen in landen met lage lonen. Dat die lonen zo laag zijn, dat de mensen daar beduidend minder welvarend zijn dan wij, daar merken wij niets van. En wat niet weet, wat niet deert.

Kortom, de pot verwijt de ketel dat hij zwart ziet. Als we het handelen van NS zo schandalig vinden, moeten we ook eens in de spiegel kijken. Wie zonder zonde is, mag de eerste steen werpen. Liefst buiten de verkiezingstijd, beste CDA, PvdA en SP.

Advertenties

5 reacties

Opgeslagen onder Bureaucratie, of de Strijd om de Paarse Krokodil, Grensperikelen, Nederlandse bureaucratie, Nederlandse verkiezingen, Werk

5 Reacties op “De spoorwegen, de belastingen, de pot en de ketel

  1. Helemaal mee eens. Typisch voorbeeld van oud nieuws: alom bekend, maar mediatechnisch opgeklopt wegens weetikveel – verkiezingstijd ofzo?

    • Laat het “ofzo” maar weg… CDA, PvdA, GroenLinks en SP proberen zich over de rug van NS te profileren en vergeten daarbij dat de “Ierlandroute” betekent, dat NS meer geld over houdt voor investeringen in rollend materieel. Triest dat de typische OV-partijen dat niet lijken te snappen.

  2. Roland Bol

    Natuurlijk is het oud nieuws, en natuurlijk is de Ierlandroute helemaal legaal. Maar toch kun je je afvragen of dit voor een *overheids*bedrijf echt slim is, of alleen maar slim op papier. Als ik het goed begrijp gaat nu 9% van de winst naar de Ierse staat. Die kan daar fijn de spoorwegen in Ierland van onderhouden. Maar als de NS 25% van de winst aan de Nederlandse staat zou afdragen, zou dat geld voor het onderhoud van de nederlandse spoorwegen (met een kleine letter) gebruikt kunnen worden. En daar heeft de NS toch meer belang bij.

    Als NS in 14 jaar 250 miljoen bespaard heeft (16% van de winst), is er dus zo’n 140 miljoen (9%) aan Ierland afgedragen. 10 miljoen per jaar is natuurlijk niet echt heel veel geld ten opzichte van de hele begroting van NS of ProRail. Maar je kunt er wel een aantal wissels van onderhouden. Ruwe schatting: 100 banen. En dat mogen van mij best ierse ingenieurs zijn, als nederlandse studenten liever belastingadviseur willen worden.

    • Op zich heb je gelijk. Maar de belasting die NS betaalt vloeit net als alle belasting in de algemene middelen en het is dus heel goed mogelijk dat het voor de nederlandse wegen inplaats van spoorwegen wordt ingezet. Of om een Grieks gat te dichten, of een defensiespeeltuig mee te betalen…
      Wil de staat winst van NS afromen ten behoeve van de nederlandse spoorwegen, dan kan ze dat uitstekend rechtstreeks doen, via de gebruiksvergoeding. Dan komt het geld bij ProRail, die er Ierse wisseldeskundigen van aan kan stellen. Of sparen kan voor een sneeuwruimer.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s