Referenda worden voortaan beter getoetst

Zoals ik al eens schreef kun je over vrijwel alles in Zwitserland een referendum (eigenlijk moet ik Volksinitiative zeggen, een referendum is in Zwitserland weer net iets anders – afijn, zoals eskimo’s honderd woorden voor sneeuw hebben zullen we maar zeggen) organiseren, als je maar genoeg handtekeningen daarvoor verzamelt. Desgewenst kun je het Zwitserse volk zelfs laten beslissen of de maan van Zwitserse kaas gemaakt is of niet. Dat klinkt zo op het eerste gezicht reuze democratisch en dat is het ook – ware het niet dat de propagandamachines bij referenda vaak zwaar gefinancierd worden door grote lobby-organisaties èn dat je inderdaad vrijwel alles in stemming kunt laten brengen. U herinnert zich vast wel het minarettenreferendum van de Zwitserse evenknie van de PVV.

Ook toen kwam al de vraag: mag een dergelijk racistisch referendum eigenlijk wel? De huidige Zwitserse grondwet is daar duidelijk in: een referendum moet worden getoetst door het parlement. Op dit moment bestaat die toets uitsluitend uit controle of het voorstel niet in strijd is met “dwingend volkenrecht”. De racistische Zwitserse vriendjes van Geert Wilders weten dat donders goed en zoeken dus de grenzen van het oorbare op. Met als gevolg dat Zwitserland nu met een vrijwel onuitvoerbare referendumuitslag zit die al voor het Internationale Hof van de Mensenrechten in Straatsburg is aangevochten, zodat “we” (dat wil zeggen “zij”, ik heb geen stemrecht hier) ons internationaal onsterfelijk belachelijk aan het maken zijn.

Het goede van deze belachelijke referenda is, dat de politiek is gaan nadenken over grenzen aan de referenda. En zowaar, vandaag bereikte ons het bericht dat zowel de Nationalrat als de Ständerat hebben gestemd vóór een voorstel waarin er strengere grenzen aan referenda worden gesteld. Voortaan mag een referendum niet meer strijdig zijn met de “kern van de grondrechten”.Dat klinkt ruimer dan de huidige regeling, maar ook nog wat twijfelachtig. Wie moet dat gaan beoordelen?

Als het aan National- en Ständerat ligt blijft het parlement (zijzelf dus) dat doen. Nogal wiedes. Achter de meeste referenda steken natuurlijk de wensen en gedachten van de politiek en dit machtsmiddel willen ze liever niet uit handen geven. De juristen denken daar anders over. Het is niet goed dat het parlement eigen rechter speelt. Dus het Bundesgericht (zeg maar de Hoge Raad) moet er over beslissen. Ook daar kleven trouwen haken en ogen aan. De rechters van het Bundesgericht worden namelijk door het parlement benoemd èn herbenoemd. Een rechter die te vaak referenda tegen de wens van het parlement afkeurt, loopt het risico dat hij niet herbenoemd wordt. Deze rechters zouden dus voor het leven benoemd moeten worden, of voor bijvoorbeeld 15 jaar zonder mogelijkheid tot herbenoeming.

Zover wil het parlement niet gaan. Het zou voor Zwitserland ook een veel te drastische verandering zijn. Maar het is goed dat een referendum voortaan makkelijker tegengehouden kan worden. Gekkigheden als minarettenreferenda maken dan minder kans om door te kunnen gaan. De SVP heeft waarschijnlijk moord en brand geschreeuwd in het parlement (en in de doorgaans wat conservatievere Ständerat was het kantje boord: de stem van de voorzitter gaf uiteindelijk de doorslag) en dat is ook een goed teken.

Afijn, het minarettenreferendum is dus toch nog èrgens goed voor.

Advertenties

3 reacties

Opgeslagen onder De SVP en racisme, Democratie, Politiek, Typisch Zwitsers

3 Reacties op “Referenda worden voortaan beter getoetst

  1. Rian

    Wat betreft de Eskimo-woorden voor sneeuw, zie:
    http://en.wikipedia.org/wiki/Eskimo_words_for_snow
    of:
    http://users.utu.fi/freder/Pullum-Eskimo-VocabHoax.pdf
    Oftewel: heeft weg van een broodje aap 🙂

    • De Zwitsers hebben ook geen 100 woorden voor referendum. Maar een stuk of drie, vier. En dat alles op landelijk, kantonaal en gemeentelijk niveau. En in de vier landstalen. H’m, dan schiet het toch al aardig op…

  2. Marco

    Ik zou eerst maar eens een referendum houden over al die veranderingen 🙂

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s